Καπιταλισμός και Μνημόνιο
της δραχμής- συμφωνημένη έξοδος από την Ευρωζώνη.
Δεν λέγεται γενικώς, δεν το λέει η κοινωνία, δεν προκύπτει αβίαστα, το εξαπολύει ο ΣΥΡΙΖΑ του 3ου Μνημονίου και οι αυλικοί του. Το αβίαστο συμπέρασμα των εξελίξεων που προηγήθηκαν, είναι ότι ένα τμήμα με κυρίαρχο το αριστερό ρεύμα, αδυνατούσε να υπογράψει κοινωνιοκτόνα μέτρα. Το ίδιο τμήμα μετείχε ενεργητικά στην αντίσταση. Αυτή η πλευρά, σύγκρουσης με τη λιτότητα, κατέστησε αδύνατη τη συμβίωση με τον μεταλλαγμένο συριζα και όχι μια φαντασιακή πρόθεση ανάταξης του ελληνικού καπιταλισμού με λιτότητα δραχμής.
Προφανώς η καπιταλιστική κρίση βρίσκεται στη βάση της επίθεσης του κεφαλαίου, αλλά επίσης αλήθεια είναι ότι το ευρώ την παρόξυνε σε κοινωνική γενοκτονία. Οι Μπολσεβίκοι συνέχισαν με ρούβλι, εμείς αν το ιστορικό κύμα μας φέρει εκεί, θα αντιμετωπίσουμε χωρίς αμφιβολία το ζήτημα της νομισματικής χειραφέτησης ακριβώς, γιατί το ευρώ δεν είναι εθνικό νόμισμα, αλλά αυτοκρατορικό εργαλείο.
Όταν ο εχθρός επιτίθεται ευρώ ή χάος, εμείς απαντάμε, έξοδος -δραχμή- σοσιαλιστικός μετασχηματισμός. Σίγουρα μέτρα κατά του κεφαλαίου, αλλά και μέτρα ενιαίου μετώπου με τα ενδιάμεσα στρώματα, τους αγρότες, τους μικροαστούς, ώστε να στερήσουμε τον ταξικό αντίπαλο από εφεδρείες, ώστε να ανταπεξέλθουμε στον αγώνα κατά του ιμπεριαλισμού και του φασισμού στο εσωτερικό.
Οι πληβείοι του χωριού και της πόλης, οι φτωχοί αγρότες και οι επιχειρήσεις κάτω των 10 εργαζομένων, θα αποτελέσουν κοινωνικό σύμμαχο του εργατικού κινήματος και στη ρήξη και κατά την περίοδο της μετάβασης. Η εργατική τάξη θα αναχθεί σε ηγέτιδα δύναμη της πλειοψηφίας όσων κατοικούν στην Ελλάδα, εφόσον πετύχει να συντρίψει τα ιμπεριαλιστικά δεσμά οχι αναπαράγωντας αριστερίστικα λάθη που κόστισαν στο παρελθόν επαναστατικές απόπειρες.
Η εθνικοποίηση των στρατηγικών τομέων της οικονομίας και η μονομερής διαγραφή του χρέους, δεν είναι δυνατόν να αποτελέσουν βάση καμιάς συμπεφωνημένης εξόδου. Ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει. Αποτελούν πυλώνες του μεταβατικού προγράμματος και θα έπρεπε να δούμε τη μετωπική συγκρότηση γύρω από αυτά. Δεν ξέρω αν θα υπάρχουν γενικώς πλούσιοι ( σε ευρώ ή δραχμές ), αλλά είμαι απολύτως βέβαιος ότι αυτά τα δύο μέτρα δίνουν τη δυνατότητα φθηνών έως δωρεάν υπηρεσιών και χρηματοδότησης των λαικών αναγκών. Δεν υπάρχει "αγωνιστική λιτότητα", αλλά υπάρχει υπεροχή του πολιτικού προτάγματος, υπαγωγή και ιεράρχηση των επι μέρους διεκδικήσεων στο όλον, του μερικού στο συνολικό συμφέρον.
Έχει ανοίξει έστω και περιορισμένα μια συζήτηση που στην πραγματικότητα ανήκει στα περιοδικά της αριστεράς και σε φόρα σαν αυτά που προτείνει ο Δ. Μπελαντής. Αντί να αναδημοσιεύουμε κείμενα που χωρίς γείωση στο σήμερα μόνον την ιδεολογική περιχαράκωση υπηρετούν, να μπούμε θαρραλέα και συλλογικά στα ζητήματα στρατηγικής που τόσο κακόπαθαν κατά τη συριζική περίοδο. Το βέβαιο είναι ότι η επικαιρότητα του σοσιαλισμού δεν προκύπτει μόνον από την ιστορική κλίμακα. Προκύπτει κύρια μέσα από την ζωντανή διαδικασία οικοδόμησης των κινημάτων αντίστασης στην καπιταλιστική βαρβαρότητα. Μέσα από τη ζωντανή διαδικασία χτισίματος του πολιτικού υποκειμένου. Εκεί βρίσκεται και εκεί θα κριθεί τελικά η προσπάθειά μας.
Υ.Γ
1. Από το σχόλιο του Βασίλη όπως και από το αρχικό κείμενο του σ. Μάρταλη αφήνεται να εννοηθεί ως μεταβατικό, αποκλειστικά το αίτημα που αφορά στην κύρια και βασική αντίθεση κεφαλαίου εργασίας. Η ίδια η ιστορική πείρα του κινήματος στην Ελλάδα το διαψεύδει. Πρόσφατα αναφερόμασταν με αρθρογραφία στα Ιουλιανά. Τότε λοιπόν τα αιτήματα "έξω οι Αμερικάνοι " και "κάτω η Μοναρχία" συγκρότησαν ένα πολυήμερο και σκληρότατο μαζικό απεργιακό και πολιτικό αγώνα. Και τα δύο αμιγώς αστικοδημοκρατικά αιτήματα που κίνησαν όμως μια 3μηνη απεργιακή κινητοποίηση.
2. Παρότι συμφωνώ ότι υφίστανται αντιλήψεις εξαρτησιακής προέλευσης (ο ίδιος ο Λαφαζάνης τις έχει εκφράσει κατά καιρούς με τον αυθεντικότερο τρόπο) δεν υπάρχει πλέον, πέραν περιθωριακών περιπτώσεων τμήμα που να αναζητά τη "δημοκρατική "πτέρυγα της αστικής τάξης. Αν υφίστανται τέτοιες απόψεις, δεν συγκροτούν λαϊκομετωπικό ρεύμα με την κλασσική έννοια, αλλά φαινόμενο κοινοβουλευτικού κρεττινισμού, συνέπεια της μακρόχρονης συμβίωσης με το κράτος και τους μηχανισμούς του. Στην τελευταία έκδοση των εκδόσεων redmarks με κείμενα του Π.Πουλιόπουλου, η Ελλάδα αναφέρεται ως αποικία της Ανταντ...να ήταν και αυτός ο πρώτος γραμματέας του ΚΚΕ, με την αυτοδύναμη ανάπτυξη του ελληνικού καπιταλισμού ? το σύνολο των υπαρκτών αντιιμπεριαλιστικών καθηκόντων, πέφτουν στις πλάτες του εργατικού κινήματος που καλείται να τα φέρει σε πέρας μαζί με τα σοσιαλιστικά καθήκοντα, σε μια ενιαία επαναστατική διαδικασία. Στάδιο με την ιστορική έννοια δεν υπάρχει. Αυτό δεν αποκλείει όμως περιόδους μετάβασης (όπως η εργατική κυβέρνηση) όπου η σύγκρουση λαμβάνει χώρα στο πεδίο της πολιτικής ισχύος και όχι αυτών καθευτών των σχέσεων. Και βέβαια τέτοιες περίοδοι, με στοιχεία δυισμού της εξουσίας (Π.Χ Ε.Α.Μικό κίνημα ) δεν κρατούν για πάντα, καταλήγουν με την επικράτηση του ενός από τα δύο βασικά ανταγωνιστικά στρατόπεδα, το κεφάλαιο και την εργασία.
Vasilis Vasilis
Άσπροι-μαύροι γάτοι: να κοιτάξουν πώς θα πιάσουν όλα τα ποντίκια!Η έντιμη συζήτηση που υπάρχει μέσα στη ριζοσπαστική Αριστερά και ιδιαίτερα στον μαζικότερο μετωπικό σχηματισμό της, την Λαϊκή Ενότητα, πιστεύω ότι βαθαίνει με τα “δια ταύτα”. Για να καταλαβαίνουμε και οι “κοινοί θνητοί” περί τίνος πρόκειται, για να μπορεί να πάρει θέση και η “μάζα” κάποια στιγμή. Με αφορμή την πρόσφατη αρθρογραφία των σ. Λαπαβίτσα-Μάρταλη-Μπελαντή, περί του πολιτικού προγράμματος της ριζοσπαστικής Αριστεράς λοιπόν.
Από τη μία υπάρχουν οι ισχυρισμοί με τους πολύπλοκους ή αμφίσημους όρους. Όλοι -ακόμη κι αυτοί που δεν θα θέλαμε!- αναφέρονται στον “σοσιαλιστικό ορίζοντα”. Ή στις ανισότιμες, ταυτοχρόνως συνεταιρικές και ανταγωνιστικές σχέσεις μεταξύ των κρατών, ή στην υποτιθέμενη υποτέλεια του ελληνικού καπιταλισμού στο τρίτο ή τέταρτο ιμπεριαλιστικό μπλοκ ή στο “μεταβατικό πρόγραμμα” κ.ο.κ. Μπορεί κανείς να απαντήσει αναλυτικά, λογικά, θεωρητικά, με ιστορικά παραδείγματα για το ένα ή για το άλλο. Μπορεί κανείς να απαντήσει και με ερωτήσεις. Για παράδειγμα, αν η ελληνική -ή οποιαδήποτε- αστική τάξη κλείνει τις διεθνείς συμφωνίες της όχι κατά τον προσφορότερο για τα συμφέροντά της τρόπο αλλά κατά τον “υποτακτικότερο”. Αν η μετονομασία της αντικειμενικής ανισοτιμίας σε υποκειμενική υποταγή/υποτέλεια σημαίνει ότι η Αριστερά διαθέτει καλύτερες προτάσεις ανάπτυξης για την “χώρα” ή αν πρόκειται για απλή παρεξήγηση όρων. Μπορεί κανείς επίσης να επικρίνει για ιδεαλισμό τις θεωρίες της υποταγής ή όσους θεωρούν (;) ότι χωρίς το ευρώ δεν θα υπήρχε υποβάθμιση του πιο αδύναμου καπιταλισμού, ούτε και Κρίση και πολιτικές λιτότητας.
Ωστόσο, πιστεύω για πιο χρήσιμο να εισαχθεί άλλος τρόπος, άλλες ερωτήσεις στην συζήτηση για το πολιτικό πρόγραμμα και κατεύθυνση μιας ριζοσπαστικής Αριστεράς στην Κρίση -και σε κρίση.
Πατριωτισμός, αντι-ιμπεριαλισμός, αντικαπιταλισμός, διεθνισμός κλπ: καταλήγουν σε ποια πρακτικά μέτρα; Η παράθεση των εφαρμοστέων πολιτικών, των χειροπιαστών μέτρων που θα συνεπαγόταν η ηγεμόνευση της α' ή β' θεωρητικής άποψης, ξεμπερδεύουν νομίζω το κουβάρι γύρω από έννοιες που χρησιμοποιούν πολλοί συστηματικοί αρθρογράφοι και δημοσιολόγοι της Αριστεράς.
Όραμα για το σοσιαλισμό, όχι για την αποφυγή του
Έχουμε λοιπόν από τη μία μεριά, αδρά τοποθετημένο, το εξής σύνολο, θεωρητικών προκείμενων και πρακτικού διά ταύτα. Η αναγνώριση ότι η πολιτική εξαθλίωσης που ακολουθείται είναι μονόδρομος για την ελληνική μεγαλοαστική τάξη, μέσα σε συνθήκες Κρίσης και διαρκώς απειλούμενης υποβάθμισής της· μαζί με την “διεθνιστική” αντίληψη ότι ελληνικό και ξένο κεφάλαιο συνεργάζονται για αυτήν την πολιτική -ασχέτως αν μαλώνουν κάποιες φορές για τη μοιρασιά- και άρα μπορούν να αντιμετωπιστούν ως ενιαίος αντίπαλος, με το εγχώριο όμως μέρος να αποτελεί το “εντός βεληνεκούς μας” μέρος κι άρα τον κύριο καταρχάς εχθρό· αυτές οι περίπλοκες προκείμενες καταλήγουν αναγκαστικά σε μέτρα που τείνουν να αφαιρέσουν απ'αυτήν την ελληνική αστική τάξη κάθε πολιτική και οικονομική εξουσία. Για να αντιστραφούν τα “Μνημόνια” εις βάρος της και να δοθούν αυτές οι εξουσίες στους εργαζόμενους. Παρωθώντας ταυτόχρονα τους τελευταίους να οργανωθούν καλύτερα ως τάξη, γιατί έτσι θα έχουν άμεσα και ορατά οφέλη στην ζωή τους. Πρόκειται για μέτρα-συνθήματα που μπορούν ίσως να κατηγοριοποιηθούν έτσι:
i) περιορισμός της οικονομικής επιφάνειας του κεφαλαίου, ώστε να αντιστραφεί το Μνημόνιο: η αύξηση των μισθών, η διαγραφή του χρέους και η βαριά φορολογία, όλα εις βάρος των κερδών.
ii) αλληλένδετος ο περιορισμός της οικονομικής εξουσίας του κεφαλαίου: η απαλλοτρίωση (κοινωνικοποίηση με εργατικό έλεγχο) των βασικών τομέων της οικονομίας (και της μαζικής “ενημέρωσης”), για να αντιμετωπιστεί πρώτα-πρώτα το οικονομικό σαμποτάζ,
iii ) περιορισμός της πολιτικής εξουσίας του κεφαλαίου: η παραπάνω απαλλοτρίωση πρέπει να αφορά και τα ΜΜΕ, η παράκαμψη/συντριβή όλων των θεσμικών εμποδίων στην πορεία αυτής της συνολικής πολιτικής (π.χ. παρεμβάσεις ανωτάτων δικαστηρίων υπέρ του δικαιώματος στην “περιουσία”) 1,
iv) αλληλένδετη η παραβίαση όλων των διεθνών συμφωνιών που έχει συνάψει η άρχουσα τάξη στο βαθμό που αυτές εμποδίζουν όλα τα προηγούμενα, δηλαδή την ανατροπή υπέρ των κατώτερων τάξεων,
v) αλληλένδετη με όλα τα τα παραπάνω η επέκταση των οικονομικών και πολιτικών εξουσιών όχι απλά του τάχα ουδέτερου κράτους, αλλά των εργαζομένων: η θεσμοθέτηση του εργατικού ελέγχου σε μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις που θα παραβιάζουν τον κορσέ μιας σκληρά φιλεργατικής νομοθεσίας, η συνδιοίκηση σε όλες τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και τομείς του κράτους που αυτή θα είναι δυνατή (δηλ. όχι στις μικρές επιχειρήσεις όπου δεν υπάρχουν καν σωματεία),
Άρα η κεντρική οργάνωση της οικονομίας από το εξωτερικό εμπόριο μέχρι τις τράπεζες κι από το νόμισμα μέχρι τη διανομή φαρμάκων, με τρόπο όμως που αρχίζει να θεσμοθετεί πρακτικά και να υπενθυμίζει μαζικά την εργατική και λαϊκή εξουσία.
Ασχέτως αν συμφωνεί κανείς πλήρως με αυτές τις αδρές κατευθύνσεις κι αν υπάρχουν ασάφειες ή ανακρίβειες, από τις δύο “θεωρητικές” προκείμενες προκύπτει ένα μεταβατικό πρόγραμμα που υπόσχεται όχι ομαλότητα, αλλά επίταση της ταξικής πάλης. Που μεταβαίνει στο σοσιαλισμό κι όχι σε μια άλλη διαχείριση του υπάρχοντος αποτυχημένου μοντέλου. Που δείχνει κατεύθυνση και στοχοποιεί τον ταξικό εχθρό, όπως μας έχει στοχοποιήσει αυτός. Που δεν αποτελεί τσελεμεντέ με αυστηρά καθορισμένη δοσολογία για “σίγουρη επιτυχία”, αλλά που ενθαρρύνει τον κόσμο να παλέψει. Που οπωσδήποτε δεν είναι συμβατό με το... ευρώ, όσο δεν είναι και με τη βάση της Σούδας, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τη βδελυρή συμμαχία με Ισραήλ και Σία. Είναι πράγματα που ξέρουμε, που πρέπει σίγουρα να εξηγούνται και που θα φαίνονται πιο αυτονόητα όσο προχωρά ο αγώνας και η Κρίση.
Με ένα τέτοιο σύνολο θεωρίας-πράξης δένονται πρακτικές πρωτοβουλίες και όχι “ανάθεση”. Εν ολίγοις, “Αγώνας να πέσει το Μνημόνιο και όποιος το στηρίζει” και “Μνημόνιο στους Πλούσιους”. Εν ολίγοις, σύμφωνα με αυτό το πλάνο πρέπει να περιγράψουμε με “απολυτότητα βούλησης”, όχι απλά την έξοδο από το ευρώ (επειδή έλαχε το ευρώ να αντιμετωπίσουμε πιο εκκωφαντικά), αλλά την έξοδο από το Καθεστώς, την ρήξη με όσα στηρίζουν τα Μνημόνια, το νεοφιλελευθερισμό -τον σημερινό καπιταλισμό.
Γιατί ακόμη και σε συνθήκες “στενού οικονομικού περιορισμού” αδυνατώ να κατανοήσω πώς θα δικαιολογείται -μάλιστα από τώρα!- οποιαδήποτε “αγωνιστική” λιτότητα όσο εξακολουθεί και υπάρχει στην Ελλάδα έστω και ένας εκατομμυριούχος (τον μετράω σε...ευρώ). Αυτό το πλάνο ισχυρίζεται ότι μια τέτοια σαφήνεια ήταν που έλειψε από την εναλλακτική μας λύση. Αυτή χάθηκε σε θεωρίες... εξαγωγών και τουρισμού και συχνά δεν υπονοούσε καν μια οποιαδήποτε “ζημιά για το κεφάλαιο”. Όμως αυτά έχουν αναπτυχθεί αρκετά από άλλους συντρόφους.
Μετάβαση στο σοσιαλισμό - μετάβαση στη δραχμή: υπάρχει διαφορά;
Εκτός από αυτό το σύνολο-προγραμματικό πλάνο, τι άλλο εφαρμοστέο υπάρχει στα βασικά; Ποια μέτρα, διαφορετικά ή έστω ποιοτικά καινούργια στα προηγούμενα, εκπορεύονται από τις θεωρίες υποτέλειας/υποταγής-στην-ευρωζώνη; Ποια μέτρα εννοούνται διαφορετικά μεταξύ “λύσης στα προβλήματα της Ελλάδος” και λύσης στα προβλήματα των κατώτερων στρωμάτων; Προφανώς δεν αποτελούν ποιοτικά διαφορετικά μέτρα οι ταξικά άχρωμες τεχνοκρατικές προτάσεις τύπου “ομόλογα εσωτερικού δανεισμού” (που μπορεί να χρειαστούν ή όχι, να έχουν ένα αποτέλεσμα ή και κανένα). Ούτε καν οι “νέες θέσεις εργασίας”, ειδικά αν δεν λέγεται από πού θα βρεθούν τα λεφτά. (Η... “ΔΕΘ” μιλούσε για ΕΣΠΑ και είδαμε τα ολέθρια αποτελέσματα.) Τα “συσσίτια για την ακραία φτώχεια” και την καταπολέμηση της... διαφθοράς, μάλλον δεν θέλω να τα αγγίξω. Μήπως τότε η υποτίμηση του νομίσματος για χάρη της ανταγωνιστικότητας; Αλλά και αυτό έχει απαντηθεί ικανοποιητικά από άλλους. Μια άλλη ερώτηση είναι, ποια μέτρα από τα προηγούμενα αποσιωπώνται από τις θεωρίες υποτέλειας 2.
Ιδέα που αξίζει να εμβαθυνθεί με συγκεκριμένα μέτρα είναι ο “διακριτός” καπιταλιστικός τομέας που πρέπει να στηρίξει την ανάπτυξη, όπως αναφέρει απαιτητικά ο σ. Μπελαντής. Ας μας ειπωθεί όμως, “με κάπως συγκεκριμένο τρόπο”, ποιοι καπιταλιστές και γιατί, με τι κέρδη και με τι συνθήκες εργασίας θα δεχτούν να στηρίξουν αυτό τον “τομέα”, έμμεσα να στηρίξουν μια “ανάπτυξη με σοσιαλιστικά στοιχεία”! Τι είδους σοσιαλιστικά στοιχεία είναι αυτά -πάλι “συγκεκριμένα” 3 ; Από πού κι ως πού μπορεί κανείς να ισχυρίζεται ότι εκτιμά π.χ. τον πληθωρισμό σε ορισμένο ύψος ή το μεσοδιάστημα πριν την “ανάκαμψη” (σε συνθήκες ρήξης και ανατροπής, εξ'ορισμού ασταθείς και απρόβλεπτες!), αλλά να μην μπορεί να “προβλέψει” αν θα ανέβουν ή θα κατέβουν (ούτε καν ποιοτικά!) η αγοραστική δύναμη και η φτώχεια του πληθυσμού; Άραγε, για ποιο από τα δύο έχει νόημα να δεσμευτεί η Αριστερά σήμερα; Και για να μην είναι στον αέρα, με εγγύηση ποια πολιτική στρατηγική; Εννοώ, εάν προσπαθεί να κάνει μαζική πολιτική και όχι προφητείες 4. Νομίζω, όλοι κατανοούν ότι ούτε με ευρώ ούτε με δραχμή δεν θα...βρέξει χρήμα, ότι η χρηματοδότηση των αναγκών μας από κάπου πρέπει να προκύψει, από κάποια πραγματική αξία, κάποιον πραγματικό συσσωρευμένο πλούτο: εξού ως βάση του προγράμματος το αντι-Μνημόνιο, με κάθε αναγκαίο μέσο. Και αν αναγκαία μέσα είναι η θυματοποίηση και η αφαίρεση κάθε εξουσίας του κεφαλαίου, η έκδοση νομίσματος ανήκει εκεί, έχει αναχθεί (όχι κυρίως από την Αριστερά) ως η “συμβολικότερη”, αλλά δεν είναι ούτε κατά διάνοια η σημαντικότερη πλευρά.
Ενώ ο καλόπιστος διάλογος είναι πάνω από όλα, παροτρύνουμε προφανώς τους συντρόφους που κινούνται στην κατεύθυνση εξεύρεσης τέτοιου τύπου συγκεκριμένων και ρεαλιστικών λύσεων να μην βαδίσουν την ατραπό που δίνει λαβές στους πολιτικούς αντιπάλους της Αριστεράς. Αυτούς που θέλουν να της προσάψουν ότι ευαγγελίζεται μια λιτότητα-με-δραχμή. Πιστεύω ότι μπορούμε να απαλλαγούμε από τη ρετσινιά της λιτότητας -είτε περήφανης είτε αριστερής είτε κακής πλην τίμιας- με έναν καθαρό τρόπο.
Εντωμεταξύ, ερωτήματα υπάρχουν πολλά και θα γεννιούνται και διαφορετικά, καθόσον αυτή η κουβέντα προχωρά γειωμένη σε όλο και ευρύτερο κόσμο. Για όλα έχει να πει, όλα μπορεί να τα απαντήσει πειστικά η ριζοσπαστική Αριστερά 5. Αρκεί αυτή, ασχέτως των ενδιάμεσων διευκρινήσεων και των επικαιροποιημένων/συγκεκριμένων συνθημάτων, να ξεκινά και να τελειώνει με μια ταξική πολιτική ανάλογης σκληρότητας με αυτή που εφαρμόζεται τώρα, αλλά αντίθετης κατεύθυνσης. Χωρίς αυτό, θα 'ταν σαν να υποτάσσεται στην ηττοπάθεια, στην παντοδυναμία του ταξικού αντιπάλου, όσα σύμβολά του και αν σκίσει.
Το ευρώ έχει μετατραπεί όντως σε σύμβολο της ταξικής πολιτικής που ακολουθείται, σύμβολο που θα πρέπει να αποσυντεθεί, να καταργηθεί. Αλλά με την τάξη που υπαγορεύει την πολιτική, με την ουσία παρά με τη μορφή, με το ελληνικό κεφάλαιο παρά με τα σύμβολά του -θα καταπιαστούμε;
Θα σχεδιάσουν οι ποικιλόχρωμοι γάτοι πώς θα φάνε τα ποντίκια που μας κατασπαράζουν; Και πώς δεν θα μείνουν στα σχέδια;
Μορέλλας Βασίλης
1 Π.χ. με νέο Σύνταγμα με δημοψήφισμα, με μη-καθωσπρέπει μεθόδους ή κάθε άλλο πρόσφορο μέσο. Είναι συζήτηση που ακούγεται ουρανοκατέβατη αλλά θα τείνει να αποδειχθεί απαραίτητη με το πού ανακοινωθούν τα i) και ii) από μια Αριστερά αρκετά μαζική για να είναι “ενοχλητική”.
2 Αυτά είναι κάποια από τα μέτρα που προτείνει ο σ. Κ.Λαπαβίτσας.
3 Στο άρθρο του σ. Μπελαντή (“Άσπρος γάτος, μαύρος γάτος;”), υπάρχει θέμα μεθοδολογικής ισονομίας. Ένα η “συγκεκριμενοποίηση”. Άλλο, ως λεπτομέρεια, αλλά χτυπητή στην αρχή-αρχή, η σημασία των “αποχρώσεων”. Όποιος δίνει μεγάλο βάρος στις αποχρώσεις και τις οικογένειες της Αριστεράς, πρέπει να το κάνει για όλους. Έτσι, θα μπορεί να καταλάβει το λόγο που δεν χρησιμοποιείται συχνά πια ο όρος “τροτσκισμός”, όπως και ο όρος “σταλινισμός” άλλωστε: επειδή αναφορά στην ίδια -την μία ή την άλλη- παράδοση, ακόμη και στον υποτιθέμενο κοινό τόπο του “μαρξισμού” ή του “κομμουνισμού”, έχουν οργανώσεις και ομάδες της Αριστεράς και της “Αριστεράς” με τις πιο διαφορετικές και αντικρουόμενες πολιτικές πρακτικές. Οι ετικέτες των παραδόσεων, επομένως, δεν λένε και πολλά και χρήζουν ανανοηματοδότησης. Αυτή δεν γίνεται από τα λόγια, αλλά από την σημερινή ιστορία. Άρα πολύ καλώς που δεν πολυχρησιμοποιούνται αυτοί οι όροι. Το λοιπόν, η ετικετολογία δεν βοηθά να καταλάβει κανείς τις πραγματικές διαφορές, τις αιτίες τους και το πώς μπορεί να συνεχιστεί μια καλόπιστη συζήτηση για την εύρεση της καλύτερης λύσης στα προβλήματα.
4 Είναι αξεκαθάριστο σε μεγάλο βαθμό μέσα σε αυτήν την συζήτηση το πού αρχίζουν και πού τελειώνουν οι αναγκαίες συγκεκριμενοποιήσεις ενός πολιτικού προγράμματος-προτάγματος. Το τι πρέπει να πεις στον κόσμο, όχι γιατί θέλει να ακούσει “ένα ψέμα ν'αποκοιμηθεί”, αλλά γιατί θέλει να αποκρυσταλλώσει τις αλήθειες που υποψιάζεται ή ήδη ξέρει. Αυτού του είδους οι “τεχνικές” συγκεκριμενοποιήσεις-συνθήματα, νομίζω, πρέπει να είναι πολιτικές, να είναι ελέγξιμες από μη-τεχνοκράτες, από τον κόσμο της εργασίας, από όλους μας. Αλλιώς είναι απατηλές και μη-δημοκρατικές. Π.χ. από την κοινή πείρα των capital controls για τους φτωχούς, μπορεί να προκύπτει ως σύνθημα η κρατικοποίηση όλων των τραπεζών και της ΤτΕ, σε κόντρα με την ευρωζώνη, παρόλο που σε άλλη εποχή θα θεωρούνταν και θα ήταν για το ευρύ κοινό “ψιλά τεχνικά γράμματα”.
Όταν οι τεχνικές αναλύσεις προηγούνται των πολιτικών αποφάσεων και προσπαθούν οι πρώτες να χαράξουν πολιτική, είναι πιθανό να δημιουργούνται και οξύμωρα. Όπως με την μάλλον ατυχή διατύπωση του Κ. Λαπαβίτσα ότι “φυσικά, δεν πρέπει να υπάρχει εκ των προτέρων προειδοποίηση για την υιοθέτηση της νέας δραχμής” για να...προειδοποιήσει ο ίδιος στην αμέσως επόμενη γραμμή, δίνοντας τις καταζητούμενες (;) λεπτομέρειες που (δεν) συνιστούν “γραμμή μαζών” (;!), ότι “όλες οι σημαντικές αποφάσεις θα πρέπει να ληφθούν μέσα στο πρώτο Σαββατοκύριακο”.
Αυτή η παρατήρηση πραγματικά δεν αφορά τον σ. Κ. Λαπαβίτσα αλλά την πολιτική Αριστερά που πρέπει να αποφασίσει τι στ'αλήθεια αποζητά ο κόσμος μας και να προσανατολίσει το δημόσιο λόγο της, για να τον υπηρετήσουν μετά οι ειδικοί της με σχεδιασμούς, “προειδοποιημένους” ή μη.
Στις συνθήκες που είμαστε, εκατό φορές περισσότερη αξία έχει τόσο η σαφής πολιτική κατεύθυνση για το ποιος θα πρέπει να πληρώσει και με ποια διαδικασία, όσο και η αναζωογόνηση των αντιστάσεων. Όχι η τεχνοκρατική αφήγηση μιας ολοκληρωμένης αλληλουχίας, που θα ανατρέπεται αναπόφευκτα σε κάθε στροφή της ταξικής πάλης. Πέρα από την κατεύθυνση, για χάρη της πολιτικής σαφήνειας, να συζητήσουμε και για βασικά “μέτρα” και προτάγματα. Να σκεφτούμε όμως ότι αφενός δεν θα... αναλάβουμε την κυβέρνηση σύντομα, αφετέρου για το αν είναι ντε και καλά αναγκαίο “πρώτα” να την αναλάβουμε και “μετά” να αρχίσουμε να υλοποιούμε ένα τέτοιο πρόγραμμα. Αναλογιζόμενοι και την ιστορική πείρα που δεν προαπαιτεί πάντα κυβερνητική εξουσία για να συντελεστούν τεκτονικές ιστορικές ανατροπές.
5 Υπάρχει όντως θέμα συζήτησης για το αν μπορούν να είναι ραχοκοκκαλιά των ελπίδων μας οι σημερινές ατομικές/μικρές επιχειρήσεις. Όμως, ναι, σύντροφε Μπελαντή, ούτε κατά το μεταβατικό πρόγραμμα ούτε κατά τη σοσιαλιστική οικοδόμηση φαίνεται πιθανό ότι θα “εθνικοποιήσουμε” μέχρι και τους κρεοπώλες. Φτάνει αυτό για την ώρα ως καπιταλιστικός τομέας ή χρειάζεται και κάτι παραπάνω; Επίσης ναι, “έχει ζητήματα οικονομικής ανταγωνιστικότητας, παραγωγικότητας και σύγκρουσης στη διεθνή αγορά” μια οποιαδήποτε χώρα υπό μετάβαση, αλλά λύνονται σε μια διεθνή πολιτική δυναμική, δεν λύνονται με “ΝΕΠ” κι ούτε βοηθάς την διεκδίκηση καν να τα λύσεις εισηγούμενος “οπισθοδρόμηση” (και αυτό είναι λόγος του Λένιν...) κιόλας πριν ξεκινήσεις. Τέλος, ναι, μάλλον υπάρχει διαφωνία για το τι και πώς ήταν η “ΝΕΠ”. Μα μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι η Οκτωβριανή δεν έγινε έχοντας ως σύνθημα τη ΝΕΠ αλλά τα ακριβώς αντίθετα; Που τα πρώτα χρόνια τα υλοποίησε κιόλας;
ΠΗΓΗ: ΛΑΪΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου