Για τους σύγχρονους Λυρικούς

 

 Συντάκτης:  Γιώργος Σταματόπουλος,  efsyn

Οι μεγάλοι μας Λυρικοί εγκαινίασαν με το έργο τους τη δύναμη να εαυτοσκοπούνται, να θέτουν, να ανοίγουν δρόμους προς, τα μεγάλα ερωτήματα του ανθρώπου για τη φύση και το πνεύμα, να υμνούν τον έρωτα και τη φιλία, το δίκαιο και την ελευθερία, την ειρήνη και την τέχνη. Αυτοί καλλιέργησαν το έδαφος για τον πρώτο διαφωτισμό της ανθρωπότητας, που εμφανίστηκε στην Ιωνία και την Ελέα.

Δόξασαν το εδώ και τώρα του πεπερασμένου της ζωής χωρίς να αρνηθούν την αρχαία αγλαΐα· κατάλαβαν, όμως, πάνω απ' όλα είναι το δίκαιο και αντιλήφθηκαν και δόξασαν τις χαρές της ζωής, θαυμάζοντας τα νιάτα και την ομορφιά τους και λυπούμενοι για το σύντομο και εύθραυστο του βίου.
Ετσι, όμως, έπλασαν βιωματικούς, φιλοσοφικούς κώδικες προσωπικών συναισθημάτων και θεμελίωσαν τις αξίες της ειρήνης και της ελευθερίας.
Αποδοκιμάζοντας τους τύραννους και τους δημαγωγούς, άφησαν ελεύθερο το πεδίο στον πολίτη που συμμετέχει πλέον με ευθύνη στα κοινά.
Ο πόθος τους και το πάθος τους ανάγονται σε υψηλή τέχνη· παίρνουν το λαϊκό άσμα και το μετατρέπουν σε συλλογική περιουσία. Αρνούνται τη μοναξιά του ανώνυμου και εντάσσονται θαρραλέα στις νέες κοινωνικές συνθήκες που, λίγο ώς πολύ, δημιουργούν οι ίδιοι.
Χτυπάνε την απαισιοδοξία στη ρίζα της, ανακαλύπτουν την εσωτερική ομορφιά, γνωρίζουν πόσο σκοτεινά είναι όλα μέσα μας αλλά παλεύουν απεγνωσμένα να τα φωτίσουν. Ξεγυμνώνουν την εξουσία και αμφισβητούν τη φύση της πολιτικής τέχνης, επειδή αυτή εξυπηρετεί την αριστοκρατία μόνο.
Επικρατεί μια πρωτοφανής πνευματική δημιουργία, ανθεί και ακτινοβολεί η μικρότητα του καθημερινού ανθρώπου. Αυτοί εισάγουν στον γραπτό λόγο τον έντονο (και τολμηρό) ερωτισμό, τη σάτιρα και την οξύτητα.
Ιδού: άρωμα έρωτα, ειρήνης κι ελευθερίας (ωραία παρήχηση, πράγματι). Ετσι όφειλαν να ζουν οι κοινωνίες: αρωματισμένες με αξίες δικαίου μες στη χαρά της ζωής.
Λοιπόν, μάλλον χρειαζόμαστε σύγχρονους Λυρικούς, τολμηρούς, οξείς, ερωτικούς.
Οπως τότε έτσι και σήμερα. Να ξεφύγουμε από το ατομικό και να συναντήσουμε το συλλογικό· επίσης το ίδιο από το μερικό στο γενικό, από το «εγώ» στον άλλο ή στο «εμείς». Νέα ματιά στο δίκαιο, την οικονομία, την τεχνολογία, την επικοινωνία, την επιστήμη και τις κοινωνικές -κυρίως!- σχέσεις.
Στην αυτονόμηση και αυτοδιοίκηση. Να σπάσει η κρούστα του σκοταδισμού όλων των δήθεν προοδευτικών - απελευθερωτικών -ισμών, να αναδυθεί η ταπεινωμένη και χλευαζόμενη προσωπική συνείδηση, η ακυρωμένη, μνημονιακώ τω τρόπω, προσωπικότητα· να επανακάμψει η αισιοδοξία ότι δεν πετάχτηκαν στην άβυσσο της αδράνειας και της απάθειας η αμφισβήτηση και η ελπίδα για ένα νέο ξεκίνημα, απαλλαγμένο από εθνοσωτήρες και πομπώδεις αφηγήσεις και κομματισμούς.
Βεβαίως και δεν αρκεί το βίωμα· αναμφίβολα χρειάζεται η θεωρία, χρειάζεται, όμως, να ξεκινάει από τη βάση της κοινωνίας και όχι από τους γραφειοκράτες και τεχνοκράτες Βρυξελλών και πάσης φύσεως εθνικότητας.
Οι σύγχρονοι Λυρικοί οφείλουν αφενός να ξεγυμνώσουν την εξουσία και αφετέρου να θεμελιώσουν διανθρώπινους θεσμούς· αυτό απαιτεί λιτότητα, ευθυμία, ολιγάρκεια και πλούτο (ανυπέρβλητο) συναισθημάτων, ευρύνοια και μεγάλη καρδιά, αγάπη, ομόνοια και ευνομία.
Καλή, θα πει κάποιος, η αμφισβήτηση και η ελπίδα, αλλά πού, ποιος, πότε και λοιπά. Ε...